Nieuws
Zzp-schap in Zorg en Welzijn

Zzp-schap in Zorg en Welzijn

29 apr 2026

Het zzp-schap is een onderwerp dat veel zorg- en welzijnsorganisaties in de praktijk bezighoudt. Recent publiceerde Zorgvisie een casus over een rechterlijke uitspraak die enig inzicht geeft rond zzp-inzet in Zorg en Welzijn: Iets meer duidelijkheid voor zzp’ers in de zorg na nieuwe uitspraak rechter. In deze casus werd geoordeeld dat inzet van een zzp’er, in dit geval een logopedist, onder specifieke omstandigheden mogelijk is. Tegelijk laat de uitspraak zien dat dit sterk afhankelijk blijft van de feitelijke situatie.

Om wat helderheid te scheppen hebben we een aantal belangrijke punten, op basis van recente ontwikkelingen en algemene informatie, verzameld. De toelichtingen dienen als duiding en handvatten op hoofdlijnen, maar voorzien niet in een beoordeling van individuele situaties. Gebruik het vooral ter inspiratie en om de dialoog in de organisatie aan te gaan.

Mogelijkheden voor inzet van zzp’ers

In specifieke situaties kan inzet van een zzp’er mogelijk zijn, bijvoorbeeld bij specialistische functies. Tegelijk geldt dat in veel gevallen, en zeker bij primaire zorgfuncties, de inzet van zzp’ers niet passend is.

Of inzet mogelijk is, hangt altijd af van de feitelijke situatie en de beoordeling van de arbeidsrelatie.

Beoordeling van de arbeidsrelatie

De beoordeling is gebaseerd op alle omstandigheden van het geval. Er wordt onder andere gekeken naar:

de aard en duur van de werkzaamheden;
de mate van aansturing en toezicht;
de inbedding van het werk in de organisatie;
de wijze van beloning;
het gedrag als ondernemer.

Deze factoren worden in samenhang beoordeeld; er is geen vaste volgorde of doorslaggevend criterium.

Schijnzelfstandigheid in de praktijk

Van schijnzelfstandigheid is sprake wanneer iemand formeel als zzp’er werkt, maar feitelijk kenmerken vertoont van een arbeidsovereenkomst. Denk aan situaties waarin:

het werk onderdeel is van de kernactiviteiten van de organisatie;
er sprake is van leiding en toezicht;
de werkzaamheden vergelijkbaar zijn met die van medewerkers in loondienst.

In Zorg en Welzijn wordt in veel praktijksituaties geoordeeld dat sprake is van een dienstbetrekking.

Juridische vorm en betekenis voor de beoordeling

De juridische vorm van samenwerking (zoals eenmanszaak, VOF, maatschap of BV) biedt op zichzelf geen zekerheid. De beoordeling blijft altijd gebaseerd op de feitelijke arbeidsrelatie.

Handhaving en toezicht

Er is sprake van handhaving sinds 1 januari 2025, onder andere via bedrijfsbezoeken en controles. Daarbij geldt:

Controles kunnen steekproefsgewijs of risicogericht plaatsvinden.
Naheffing kan met terugwerkende kracht worden opgelegd (tot vijf jaar).
Zowel opdrachtgever als opdrachtnemer kunnen risico lopen.

Samenhang met de WTTA

De WTTA (Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten) richt zich op het uitlenen van personeel via uitleners (zoals uitzend- en detacheringsbureaus).

Voor zzp’ers geldt:

Een ‘echte’ zelfstandige valt in principe niet onder deze wet.
Er ontstaat wel risico als de inzet feitelijk lijkt op terbeschikkingstelling (bijvoorbeeld bij leiding en toezicht door de inlener).

Daarnaast krijgen inleners meer verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld om te controleren met welke partijen zij werken en hoe de arbeidsrelatie is ingericht.

Wat betekent dit voor organisaties in de praktijk?

Het is belangrijk om zorgvuldig te beoordelen of de inzet van een zzp’er passend is. Zeker bij mogelijke conflicten kan de feitelijke situatie worden getoetst.

Daarbij geldt:

Kijk kritisch naar de inrichting van de arbeidsrelatie.
Wees alert op kenmerken van een dienstbetrekking.
Zorg dat keuzes en afspraken goed onderbouwd zijn.

Belangrijkste aandachtspunten

De kern is dat de feitelijke situatie leidend is. Niet hoe een constructie op papier staat, maar hoe er in de praktijk wordt gewerkt.