Strategisch inzetten op wat onder de oppervlakte speelt

Medewerkers als voornaamste kapitaal

Voor zorg- en welzijnsorganisaties zijn medewerkers het belangrijkste kapitaal. Als werkgever is het van belang dat mensen met plezier en uitdaging het werk kunnen blijven doen. We zien dat veel organisaties zoeken naar manieren om medewerkers duurzaam inzetbaar te houden en vertrek dat voorkomen kan worden te beperken.

Aandacht voor open en heldere communicatie – die invloed heeft op de organisatiecultuur – draagt positief bij aan een prettig ervaren werkomgeving.  Hierbij gaat het niet alleen om de zichtbare communicatie, maar ook om aandacht voor de vaak onzichtbare factoren. Denk aan relationele dynamiek, waardering en psychologische veiligheid; de bovenstroom én de onderstroom in een organisatie. Hier valt winst te behalen.

Iedere organisatiecultuur kent een onder- en bovenstroom

Zoals tijdens het webinar ‘Duurzame inzetbaarheid | Breng verborgen patronen naar de oppervlakte’  ook naar voren kwam, definiëren we de bovenstroom als alles wat zichtbaar en tastbaar is. Zoals strategische doelen, structuur, beleid en operationele processen. De onderstroom omvat gevoelens, overtuigingen, normen en onuitgesproken regels, en is van invloed op werkbeleving, teamdynamiek, innovatiekracht en kwaliteit van zorg en ondersteuning.

De onderstroom heeft vaak een grote impact op de bovenstroom. Emoties, cultuur en informele dynamieken kunnen bepalen hoe mensen zich gedragen, hoe processen verlopen en hoe doelstellingen worden bereikt. Kortom, de onderstroom heeft veel invloed op hoe de organisatie functioneert. Dit wordt ondersteund door data uit het Uitstroomonderzoek.

Uit cijfers van het landelijke Uitstroomonderzoek Zorg en Welzijn (onder 24.122 respondenten) blijkt dat het thema Leidinggevende(n) door 13,9% van de respondenten is aangewezen als (één van de) voornaamste redenen voor vertrek. Dit thema omvat vertrekredenen die direct raken aan de onderstroom van de organisatie, zoals:

• “Ik voelde me niet gehoord door mijn leidinggevende(n)”
• “Mijn leidinggevende(n) toonde te weinig waardering”
• “Er was te weinig communicatie vanuit mijn leidinggevende(n)”

De vertrekreden “Ik voelde me niet gehoord” scoorde met 11,6% het hoogst van alle vertrekredenen in het onderzoek. Ook “Er was te weinig communicatie vanuit de leidinggevende(n)” werd substantieel genoemd (6,5%).

Deze cijfers geven aanknopingspunten om strategisch in te zetten op het (verder) verbeteren  van de kwaliteit van de relatie tussen medewerker en leidinggevende en de communicatiecultuur binnen teams. Ten einde de individuele medewerker, het team en de organisatie beter te laten functioneren.

Aandacht voor de onderstroom heeft impact

Door strategisch in te zetten op open communicatie, het aanpakken van onderstroomdynamieken en door cultuur te integreren in de strategische personeelsplanning, versterk je  een bestendig personeelsbeleid binnen jouw organisatie. Het heeft mogelijk  ook invloed op de algehele effectiviteit en innovatiekracht. Hierin investeren heeft positieve effecten:

• Daling in personeelsverloop
• Hogere medewerkersbetrokkenheid en motivatie
• Meer draagvlak bij strategische besluiten
• Hogere effectiviteit en (collectieve) productiviteit;
• Hogere duurzame inzetbaarheid.
• Grotere wendbaarheid bij (externe) ontwikkelingen en innovaties

Dit vormt een essentiële bijdrage aan een toekomstbestendige en veerkrachtige sector.

Meer informatie en praktische handvatten zijn te vinden via handreikingduurzameinzetbaarheid.nl.

Handreiking voor beleid en praktijk

De afgelopen periode heeft WZW diverse bijeenkomsten georganiseerd waarin leidinggevenden en HR-professionals aan de slag gingen met de thema’s onderstroom en bovenstroom, maar ook leiderschap en cultuur. Diverse experts deelden hier hun kennis over deze onderwerpen. De grote belangstelling bevestigde de behoefte aan verdieping en concrete handvatten om hiermee aan de slag te gaan. Daarom ontwikkelden we een toolbox voor werkgevers op Handreikingduurzameinzetbaarheid.nl met verdiepende informatie en handvatten.

Bekijk de toolbox op: handreikingduurzameinzetbaarheid.nl